Dom

Wróć

Kooperatywy mieszkaniowe. Będą nowe zasady zbywania nieruchomości

2023-01-13 13:10:52
1 marca wejdą w życie przepisy ustawy o kooperatywach mieszkaniowych oraz zasadach zbywania nieruchomości należących do gminnego zasobu nieruchomości w celu wsparcia realizacji inwestycji mieszkaniowych. Ułatwią one realizację inwestycji mieszkaniowych grupom osób fizycznych, które chciałyby zbudować dom własnymi siłami.
Malwina Witkowska
Czym są kooperatywy mieszkaniowe?

Uregulowanie funkcjonowania kooperatyw mieszkaniowych to główny cel nowej ustawy. Regulacja wprowadza preferencje przy sprzedaży nieruchomości gminnych na potrzeby oddolnego budownictwa mieszkaniowego. Mogą na nie liczyć kooperatywy mieszkaniowe oraz nowo założone spółdzielnie mieszkaniowe, które realizują inwestycje w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych własnych członków lub ich dzieci.

Jak informuje Ministerstwo Rozwoju i Technologii, kooperatywa mieszkaniowa to grupa osób fizycznych (np. krewnych, przyjaciół lub znajomych), które chcą wspólnie kupić działkę i wybudować na niej domy jednorodzinne lub budynek wielorodzinny z mieszkaniami, w których następnie same zamieszkają. W formule kooperatywy można również nabyć i wyremontować istniejący budynek, aby stworzyć w nim mieszkania dopasowane do indywidualnych potrzeb grupy. Ustawa dopuszcza też możliwość prowadzenia przez członków kooperatywy inwestycji w celu zapewnienia mieszkań dzieciom.

- Na potrzebę wprowadzenia formuły kooperatywy mieszkaniowej do porządku prawnego zwracali uwagę sami interesariusze. Może się to bowiem przyczynić nie tylko do zwiększenia zainteresowania inwestycjami mieszkaniowymi realizowanymi przez grupy przyszłych mieszkańców. Może również wzmocnić pozycję osób współpracujących ze sobą w celu samodzielnego pozyskania mieszkań w relacjach z podmiotami wpływającymi na proces inwestycyjno-budowlany, np. samorządami gminnymi i instytucjami finansowymi - przekazuje Ministerstwo Rozwoju i Technologii.

Zaangażowanie gmin w oddolne inicjatywy mieszkaniowe

Ustawa określa nie tylko ramy współpracy członków kooperatyw mieszkaniowych, a wprowadza także kolejne narzędzie, które uzupełnia instrumentarium polityki mieszkaniowej gmin. Dzięki tym rozwiązaniom gminy będą mogły włączyć się szerzej w działania wspierające oddolne budownictwa mieszkaniowe. Może się to przyczynić do szerszego zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej.

- W tym celu w ustawie przewidziano szczególne zasady zbywania nieruchomości należących do gminnego zasobu nieruchomości z przeznaczeniem pod oddolne budownictwo mieszkaniowe. Takimi rozwiązaniami są m.in. forma przetargu (czyli przetarg ograniczony do kooperatyw i spółdzielni), alternatywne formy rozliczenia oraz możliwość udzielenia nabywcy przez gminę bonifikaty od ceny nieruchomości - informuje resort rozwoju i technologii.

W związku z tym gminy udzielające bonifikaty od cen nieruchomości zbywanych przez nie na potrzeby oddolnego budownictwa mieszkaniowego będą mogły ubiegać się o grant na infrastrukturę, tj. bezzwrotne wsparcie z budżetu państwa na przedsięwzięcia służące rozwojowi infrastruktury technicznej lub społecznej na terenie gminy.

Korzyści dla osób fizycznych i gmin

Wśród korzyści płynących z korzystania z nowej formuły współpracy inwestycyjnej warto wskazać możliwość realizacji własnych potrzeb mieszkaniowych poza rynkiem deweloperskim. Samodzielne prowadzenie inwestycji daje szansę na oszczędności w kosztach uzyskania mieszkania sięgające nawet do ok. 20%. Tak realizowana inwestycja pozwala ponadto członkom kooperatywy mieszkaniowej dostosować warunki przyszłego zamieszkania, a tym samym jego jakość, do indywidualnych potrzeb i preferencji. Dzięki nowym rozwiązaniom członkowie kooperatywy będą mieli również silniejszą pozycję w relacjach z samorządami lokalnymi (np. w celu uzyskania pomocy organizacyjnej lub kupna nieruchomości pod zabudowę) oraz instytucjami finansowymi (np. w celu uzyskania środków na budowę). Będą mogli się także ubiegać o preferencyjny kredyt bez wkładu własnego (tzw. rodzinny kredyt mieszkaniowy).

Poza tym, realizacja inwestycji w formule kooperatywy mieszkaniowej na terenie gminy wiąże się z wieloma korzyściami dla lokalnej wspólnoty. Daje możliwość efektywnego zarządzania przestrzenią gminną (w tym przeciwdziałania suburbanizacji i wyludnianiu się) oraz wykorzystywania tej formuły w procesach rewitalizacyjnych. Tworzy również warunki do zwiększenia zasobu mieszkaniowego służącego realizacji zadań własnych gminy bez konieczności angażowania przez nią dodatkowych środków finansowych na prowadzenie inwestycji mieszkaniowych dzięki możliwości nabywania lub wynajmowania lokali i budynków powstałych w formule kooperatywy. Nie bez znaczenia są również korzyści płynące z silnych lokalnych więzi społecznych oraz prawo do ubiegania się o grant na infrastrukturę w przypadku dopuszczenia przez gminę bonifikaty od ceny nieruchomości.

Na czym polega rodzinny kredyt mieszkaniowy?

Z uwagi na zmianę uwarunkowań dotyczących rynku kredytów hipotecznych oraz w odniesieniu do działań osłonowych rządu wspierających gospodarstwa domowe w poprawie warunków mieszkaniowych w ramach ustawy wprowadzono zmianę części przepisów. Nowelizacja dotyczy przede wszystkim:

- zniesienia przepisu o minimalnej wysokości gwarancji, co pozwala na wniesienie większego wkładu własnego – z 10% do 20%;
- umożliwienia skorzystania ze spłat rodzinnych osobom, które zgromadziły środki na pokrycie 20% wartości nieruchomości oraz powiększenie tego parametru nawet do 30% w przypadku kredytobiorców, którzy zaciągną kredyty o stałej lub okresowo stałej stopie procentowej;
- podwyższenia limitu wkładu własnego – ze 100 tys. zł do 200 tys. zł;
- umożliwienie sfinansowania ze środków z kredytu nabycie lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego z zasobów spółdzielni mieszkaniowej;
- podniesienie o 0,1 wartości współczynników wyznaczających limity ceny m2 powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego, do wysokości których może zostać udzielony kredyt mieszkaniowy w ramach programu (dla rynku pierwotnego na poziomie 1,4 a dla rynku wtórnego na poziomie 1,3).

Konsekwencją nowelizacji jest zmiana nazwy definiowanego pojęcia gwarantowany kredyt mieszkaniowy na rodzinny kredyt mieszkaniowy.
Malwina Witkowska
malwina.witkowska@bialystokonline.pl